Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Wiadomości

Londyn

Wzrost poziomu niewynajętej powierzchni biurowej wpływa na spadek stawek czynszowych w Europie

Jones Lang LaSalle opublikował raport kwartalny „Krótkoterminowy cykl zmiany czynszów w Europie - II kwartał 2009”.


Według najnowszego raportu Jones Lang LaSalle „Krótkoterminowy cykl zmiany czynszów w Europie - II kwartał 2009” stawki czynszowe za najlepsze powierzchnie biurowe spadły o 4,6% w ostatnim kwartale br. i obecnie są średnio o 15,4% niższe niż w drugim kwartale 2008 roku. Wskaźnik (oparty na danych z 24 rynków) pokazuje, że w minionym kwartale br. Moskwa zanotowała spadek transakcyjnych stawek czynszowych (tj. zapisanych w umowach najmu, ale nie uwzględniających upustów) o 30%; za nią plasuje się Dublin (-18%) i Madryt (-10%). Londyn odnotował spadek stawek czynszowych za najlepsze powierzchnie rok do roku o 32% i najprawdopodobniej ma najwyższy poziomu spadku czynszowego za sobą. W sumie wskaźnik powierzchni niewynajętych w Europie wzrósł o 80 punktów bazowych do 9,3%.

Chris Staveley, dyrektor zespołu ds. transakcji transgranicznych w Jones Lang LaSalle komentuje: „Pomimo wcześniejszych oznak poprawy gospodarczej i wzrostu zaufania przedsiębiorców, znacząca część najemców w Europie wciąż zmniejsza zatrudnienie i szuka sposobów zmniejszenia kosztów związanych z relokacją. Podczas gdy niektórzy najemcy wykorzystują obecną sytuację na rynku i zabezpieczają dla siebie powierzchnie biurowe o wysokich standardach i w lepszych lokalizacjach, popyt na powierzchnie biurowe w całej Europie wciąż jest niski.”

W drugim kwartale 2009 roku poziom wynajmu wzrósł o 9%, w porównaniu z poprzednim kwartałem, do 2,1 miliona mkw., lecz jest o 35% poniżej poziomu z drugiego kwartału 2008 roku i prawie 30% poniżej średniej z okresu pięcioletniego. W Europie Środkowowschodniej poziom wynajmu wzrósł do 0,6 miliona mkw. i obecnie jest na poziomie 14% powyżej średniej pięcioletniej. W minionym kwartale znaczny wzrost wielkości popytu został odnotowany także na większych rynkach Europy Zachodniej, szczególnie w Brukseli (+51%), Madrycie (+46%) i Londynie (+43%), aczkolwiek wyniki te opierają się na niskiej bazie w poprzednim kwartale.
 
Pomimo iż wielkość powierzchni biurowych oddanych do użytku w Europie pozostaje na poziomie 30% wyższym od średniej pięcioletniej, to tylko niewielka liczba nowych inwestycji biurowych została rozpoczęta w drugim kwartale 2009 roku. Mimo trudnej sytuacji na rynku wynajmu, do użytku oddano 1,9 miliona mkw. powierzchni biurowej, co stanowi 10% spadek na przestrzeni minionego kwartału (od budowy kilku projektów odstąpiono a realizację innych przesunięto w czasie). W Europie Środkowowschodniej średni poziom wskaźnika powierzchni niewynajętej wzrósł znacznie do 14,6%, co stanowi najwyższy poziom od 1999 roku. Tymczasem w Europie Zachodniej średni wskaźnik wzrósł do 8,8%. W Dublinie odnotowano najwyższy poziom wskaźnika powierzchni niewynajętej (21,2%); zaraz za nim jest Moskwa z 18% wskaźnikiem i Budapeszt - 15%. Luxemburg osiągnął najniższy wskaźnik powierzchni niewynajętej  (3,7%), podczas gdy Paryż, Londyn i Warszawa (5,7%) plasują się pośród rynków gdzie wskaźnik powierzchni niewynajętej notowany jest poniżej średniej europejskiej.

„Wraz z dodatkowymi 4 milionami mkw. powierzchni biurowej, która ma być oddana do użytku w bieżącym roku oraz prawdopodobnie popytem utrzymującym się na niskim poziomie, wskaźnik powierzchni niewynajętej będzie nadal wzrastał w ciągu roku i pod koniec roku w Europie może przekroczyć 10%.” - reasumuje Staveley. 

John Duckworth, Dyrektor Zarządzający na Europę Środkowowschodnią dodaje: „Pierwsza połowa roku była okresem gwałtownego dostosowania stawek czynszowych na większości rynków w regionie Europy Środkowowschodniej. Rynki najbardziej zaawansowane w tym procesie, demonstrują wzrost przejrzystości i elastyczności, i w związku z tym są bardziej skłonne do reakcji na pozytywne uwarunkowania ekonomiczne w kolejnych kwartałach br. Interesujące dla Europy Środkowowschodniej jest to, iż popyt na powierzchnie biurowe niewielki w pierwszym i drugim kwartale 2009 roku, zaczyna wzrastać. Faktem, że rynki obecnie dostosowują się, są możliwości ograniczenia kosztów dostępne w tym regionie dla najemców korporacyjnych. Naszym zdaniem jest to jeden z głównych czynników stymulujących zapotrzebowanie zgłaszane przez tychże najemców,  w końcowym efekcie wzrost podaży powierzchni biurowej w całym regionie.”